Homeschooling tại Việt Nam: Phụ huynh cần hiểu gì trước khi lựa chọn?

Trong những năm gần đây, homeschooling (giáo dục tại nhà) ngày càng được nhiều gia đình Việt Nam quan tâm. Một số phụ huynh lựa chọn mô hình này để con được học theo tốc độ riêng, linh hoạt về thời gian hoặc có thêm điều kiện phát triển năng khiếu. Cùng với sự phát triển của các trường trực tuyến quốc tế, homeschooling trở thành một lựa chọn đáng cân nhắc bên cạnh mô hình giáo dục truyền thống.

Tuy nhiên, homeschooling không phù hợp với mọi trẻ. Đây là một lộ trình giáo dục dài hạn, đòi hỏi gia đình tìm hiểu kỹ về chương trình học, giá trị của văn bằng và khả năng đồng hành cùng con.

Homeschooling có hợp pháp tại Việt Nam?

Đến nay, pháp luật Việt Nam chưa công nhận homeschooling là một loại hình giáo dục phổ thông độc lập, nhưng cũng không có quy định cấm cha mẹ tổ chức hoặc bổ trợ việc học cho con tại nhà.

Theo Luật Giáo dục năm 2019, giáo dục tiểu học là giáo dục bắt buộc và cha mẹ có trách nhiệm bảo đảm trẻ hoàn thành chương trình giáo dục bắt buộc. Vì chưa có quy định riêng cho homeschooling, phụ huynh cần đặc biệt quan tâm đến giá trị của bảng điểm, văn bằng và khả năng chuyển tiếp nếu sau này con học tại trường phổ thông, đại học trong nước hoặc du học.

Đây cũng là lý do Esearch luôn khuyến nghị phụ huynh tìm hiểu kỹ yêu cầu tuyển sinh của trường hoặc quốc gia mà con hướng đến, bởi không phải mọi chương trình trực tuyến đều được công nhận theo cùng một cách.

Nếu có định hướng du học hoặc học đại học, nên chuẩn bị từ sớm

Đây là điểm nhiều gia đình dễ bỏ qua khi tìm hiểu về homeschooling.

Thực tế, các trường đại học không xét tuyển dựa trên việc học sinh học theo hình thức homeschooling hay trường truyền thống, mà xét văn bằng, bảng điểm và các điều kiện đầu vào.

Điều đó có nghĩa, nếu lựa chọn homeschooling, phụ huynh nên xác định sớm mục tiêu của con để lựa chọn chương trình phù hợp. Chẳng hạn, nếu định hướng học tại Anh, các chương trình Cambridge hoặc A Level sẽ là lựa chọn phổ biến. Nếu hướng đến Mỹ, học sinh có thể theo học các chương trình dẫn đến US High School Diploma từ những trường được kiểm định.

Một số trường đại học tại Việt Nam như RMIT Việt Nam, VinUniversity, Fulbright University Vietnam, British University Vietnam hay Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) đều công bố tiếp nhận một số văn bằng quốc tế như IB Diploma, GCE A Level hoặc các văn bằng THPT nước ngoài tương đương, tùy theo điều kiện tuyển sinh của từng năm.

Với các chương trình cấp US High School Diploma, phụ huynh nên chủ động liên hệ trường đại học mục tiêu để xác nhận khả năng công nhận văn bằng trước khi đăng ký. Đây là bước quan trọng giúp tránh những khó khăn khi chuyển tiếp sau này.

Homeschooling có phù hợp với mọi trẻ?

Câu trả lời là không.

Homeschooling có thể phù hợp với những học sinh có khả năng tự học tốt, cần lịch học linh hoạt hoặc theo đuổi thể thao, nghệ thuật chuyên sâu. Ngược lại, trường học truyền thống vẫn mang đến nhiều giá trị quan trọng, đặc biệt là môi trường để trẻ rèn luyện kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm và xây dựng các mối quan hệ xã hội.

Thay vì đặt câu hỏi "Homeschooling có tốt không?", phụ huynh nên cân nhắc liệu mô hình này có phù hợp với tính cách, nhu cầu phát triển và mục tiêu học tập của con hay không.

Phụ huynh nên lưu ý điều gì trước khi lựa chọn?

Trước khi đăng ký chương trình, gia đình nên tìm hiểu rõ tình trạng kiểm định (Accreditation) của trường, đơn vị trực tiếp cấp bảng điểm và văn bằng, cũng như phương thức đánh giá và mức độ đồng hành của giáo viên trong quá trình học.

Bên cạnh đó, trẻ vẫn cần được tham gia các hoạt động thể thao, nghệ thuật và trải nghiệm cộng đồng để phát triển toàn diện, thay vì chỉ tập trung vào việc học kiến thức.

Một số chương trình được nhiều gia đình Việt Nam tham khảo

Hiện nay, nhiều phụ huynh Việt Nam tìm hiểu các chương trình homeschooling quốc tế như:

• Wolsey Hall Oxford (Anh): Chương trình từ Tiểu học đến A Level theo Cambridge và Pearson Edexcel.

• Crimson Global Academy (New Zealand): Trường trực tuyến giảng dạy Cambridge, A Level và AP.

• Bridgeway Academy (Hoa Kỳ): Trường trực tuyến được Cognia kiểm định, nổi bật với lộ trình học tập cá nhân hóa.

• Acellus Academy (Hoa Kỳ): Chương trình trực tuyến linh hoạt, phù hợp với học sinh học theo tốc độ riêng.

• Ivy Global School (Hoa Kỳ): Chương trình K–12, công bố được Cognia kiểm định và được nhiều phụ huynh Việt Nam quan tâm.

Lưu ý: Danh sách trên chỉ mang tính tham khảo, không phải là xếp hạng hay khuyến nghị. Phụ huynh nên tìm hiểu kỹ tình trạng kiểm định, đơn vị cấp bằng và khả năng công nhận văn bằng trước khi đưa ra quyết định.

Góc nhìn từ Esearch

Tại Esearch, chúng tôi tin rằng không có một mô hình giáo dục phù hợp với tất cả học sinh. Homeschooling cũng như trường học truyền thống đều có những ưu điểm và giới hạn riêng.

Điều quan trọng không phải là trẻ học ở đâu, mà là lộ trình học tập có phù hợp với năng lực, mục tiêu và định hướng tương lai của trẻ hay không. Trước khi lựa chọn, phụ huynh nên làm rõ ba câu hỏi: Con sẽ học theo chương trình nào? Văn bằng do đơn vị nào cấp? Và chương trình đó có đáp ứng mục tiêu học tập lâu dài của con hay không?

*Esearch luôn sẵn sàng đồng hành cùng quý vị trên hành trình tìm kiếm môi trường giáo dục tốt nhất cho thế hệ trẻ!

Để biết thêm chi tiết về chương trình học, cơ sở vật chất và quy trình tuyển sinh của các trường học, quý phụ huynh có thể tham khảo thêm tại website: https://www.esearch.vn/vi.

Nguồn tham khảo:Luật Giáo dục 2019; Bộ Giáo dục và Đào tạo; Cognia; Cambridge International; Pearson Edexcel; Wolsey Hall Oxford; Crimson Global Academy; Bridgeway Academy; Acellus Academy; Ivy Global School.

SCREEN TIME KHÔNG XẤU, NHƯNG CẦN ĐÚNG CÁCH

Trong thời đại số, trẻ em tiếp xúc với màn hình gần như mỗi ngày: học online, xem video, chơi game, gọi điện với người thân hoặc giải trí sau giờ học. Vì vậy, thay vì chỉ hỏi “con được xem bao lâu?”, phụ huynh nên quan tâm thêm: con đang xem gì, xem khi nào, xem một mình hay có người lớn đồng hành, và màn hình có đang ảnh hưởng đến giấc ngủ, vận động, giao tiếp thật hay không.

Với Esearch, screen time không cần bị “cấm tuyệt đối”, nhưng cần được quản lý phù hợp theo từng độ tuổi.

GỢI Ý THỜI LƯỢNG SCREEN TIME THEO ĐỘ TUỔI

Với trẻ dưới 18 tháng, nên hạn chế tối đa màn hình, ngoại trừ những hoạt động như gọi video với người thân. Ở giai đoạn này, trẻ cần được tương tác trực tiếp, nghe giọng nói thật, chạm, chơi và khám phá môi trường xung quanh.

Với trẻ 18–24 tháng, nếu cho trẻ tiếp xúc với màn hình, phụ huynh nên chọn nội dung ngắn, đơn giản, chất lượng và luôn xem cùng con. Không nên để trẻ tự xem một mình trong thời gian dài.

Với trẻ 2–5 tuổi, thời gian màn hình nên giới hạn khoảng tối đa 1 giờ/ngày. Nội dung cần phù hợp lứa tuổi, nhịp độ vừa phải, tránh video quá nhanh, quá kích thích hoặc có yếu tố bạo lực.

Với trẻ 6–10 tuổi, phụ huynh có thể cho trẻ dùng màn hình cho học tập và giải trí, nhưng nên tách rõ hai mục đích này. Thời gian giải trí nên ở mức khoảng 1–1,5 giờ/ngày, sau khi trẻ đã hoàn thành việc học, vận động và sinh hoạt cá nhân.

Với trẻ 11–14 tuổi, màn hình bắt đầu gắn với học tập, bạn bè, game và mạng xã hội. Phụ huynh nên đặt giới hạn khoảng 1,5–2 giờ/ngày cho giải trí, đồng thời hướng dẫn con cách tự kiểm soát, chọn nội dung an toàn và biết dừng đúng lúc.

Với trẻ 15–18 tuổi, không nên chỉ kiểm soát bằng số giờ. Phụ huynh cần quan sát xem việc dùng màn hình có ảnh hưởng đến giấc ngủ, học tập, sức khỏe tinh thần, vận động và các mối quan hệ thật hay không. Mốc khoảng 2 giờ/ngày cho giải trí vẫn là mục tiêu hợp lý để duy trì sự cân bằng.

KHI NÀO SCREEN TIME TRỞ THÀNH VẤN ĐỀ?

Screen time cần được điều chỉnh nếu trẻ thường xuyên cáu gắt khi bị tắt thiết bị, chỉ chịu ăn khi xem điện thoại, thức khuya vì game hoặc mạng xã hội, giảm vận động, ít giao tiếp với gia đình, khó tập trung học tập hoặc có biểu hiện lệ thuộc vào màn hình để giải tỏa cảm xúc.

Khi đó, vấn đề không chỉ nằm ở “số phút xem”, mà là màn hình đang dần thay thế những hoạt động quan trọng khác trong quá trình phát triển của trẻ.

PHỤ HUYNH NÊN LÀM GÌ?

Gia đình có thể bắt đầu bằng những nguyên tắc đơn giản: không dùng màn hình trong bữa ăn, không dùng thiết bị ít nhất 1 giờ trước khi ngủ, không để điện thoại hoặc máy tính bảng trong phòng ngủ của trẻ, và không dùng màn hình như phần thưởng duy nhất.

Quan trọng hơn, cha mẹ cần làm gương. Trẻ sẽ khó học cách cân bằng nếu người lớn thường xuyên dùng điện thoại trong lúc ăn, trò chuyện hoặc chơi cùng con.

LỜI KẾT

Screen time không phải là “kẻ thù” của trẻ em. Nếu được sử dụng đúng cách, màn hình có thể hỗ trợ học tập, kết nối và sáng tạo. Tuy nhiên, với mọi độ tuổi, màn hình không nên thay thế giấc ngủ, vận động, đọc sách, chơi tự do và tương tác thật.

Vì vậy, screen time “đủ” không chỉ là đủ về thời lượng, mà là đủ an toàn, đủ phù hợp và không làm mất đi những nền tảng phát triển quan trọng của trẻ.

*Esearch luôn sẵn sàng đồng hành cùng quý vị trên hành trình tìm kiếm môi trường giáo dục tốt nhất cho thế hệ trẻ!

Để biết thêm chi tiết về chương trình học, cơ sở vật chất và quy trình tuyển sinh của các trường học, quý phụ huynh có thể tham khảo thêm tại website: https://www.esearch.vn/vi.

Nguồn: Esearch tổng hợp